اخبار و رويدادها
14 شهريور 1396 0:47:31
خيز دولت براي تحول در نظام اداري و بهبود نظام كشورداري


✍ محسن حاجي ميرزايي، دبير هيئت دولت

⌂ موضوع اصلاح نظام اداري در جلسه يكشنبه هيات وزيران در دستور كار دولت قرار داشت. اين جلسه از جمله جلسات جذاب دولت بود كه اكثريت اعضاي مشاركت خوبي داشتند و گرمي بحث كاملا حس مي شد. از زواياي مختلف، اصلاح نظام اداري مورد بررسي قرار گرفت. هر كدام از اعضا، تجربيات ارزنده اي داشتند كه به اشتراك گذاشتند. رئيس جمهور هم به دقت تمامي مباحث را دنبال مي كرد و در مواردي با طرح سوال يا ابهام زمينه را براي ارزيابي دقيق تر بحث فراهم مي كرد. معاون اول رئيس جمهور از دغدغه هايي گفتند كه اجراي تصميمات را با مشكل مواجه مي كند و بر لزوم شكل گيري اراده قوي در دستگاه ها براي اجراي تصميمات تاكيد كردند،اين گونه مباحث داغ در روزهاي آغازين دولت به ويژه براي براي اعضاي جديد دولت تصوير روشني از پيچيدگي ها و دشواريهاي اداره كشور را آشكار مي كرد.


⌂ واقعيت آنست كه در طي چند دهه اخير همواره يكي از موضوعات مهمي كه مورد توجه دولت و مجلس بوده، اصلاح و بهينه سازي نظام اداري به عنوان مهم ترين ركن نظام كشورداري بوده است. در اين مدت دستاوردهايي به دست آمده است اما همچنان به نظر مي رسد كه اين مجموعه نيازمند اصلاحات جدي تر و عميق تر است. در برنامه هاي توسعه پنج ساله  بر كاهش نيروي انساني و كوچك سازي دولت؛اصلاح ساختار تشكيلاتي دولت و كاهش تعداد وزارتخانه ها، سازمانها و سطوح تشكيلاتي؛ اصلاح روش ها و فرآيندها و توسعه دولت الكترونيك؛ هماهنگي در مقررات استخدامي و نظام پرداخت؛ كاهش تصدي ها و انحصارات، رقابتي كردن فعاليت هاي خدماتي و اقتصادي دولت و تمركز زدائي از اداره امور و تقويت اختيارات مناطق تاكيد شده است.


⌂ هرچند در هريك از اين اهداف نتايجي نيز حاصل شده است اما تحقق قاطع و كامل اين اهداف همچنان با چالش هاي بسياري روبروست. براي دستيابي به يك نظام كشورداري شفاف، قدرتمند، تسهيل گر، توسعه گرا راه بسيار بلندي در پيش داريم. شايد آنقدر كه به مسايل ديگر (امور مختلف كشورداري) پرداختيم، اگر به اين مساله يعني نحوه و نظام كشورداري مي پرداختيم اكنون اوضاع بهتري داشتيم. 


⌂ رمزگشايي از پايداري مشكلات كشور و ناكارآمدي تدابير اتخاذ شده در دستيابي به اهداف ما را به اين جمع بندي مي رساند كه مساله را بايد در لايه هاي عميق تري بررسي كنيم و آن نظام كشورداري است. 


⌂ گياهان براي رشد نيازمند مجموعه اي از بسترها هستند كه در فقدان اين بسترها تحقق مقاصد ممكن نخواهد بود. ما نمي توانيم به رشد يك گياه فرمان بدهيم در حاليكه مجموعه زمينه هاي رشد آن فراهم نباشد. همين گونه است نقش نظام كشورداري و اهداف توسعه اي. اهداف توسعه اي با فرمان محقق نمي شود. بلكه بايد بستر آن را فراهم كرد. بستر حركت يك قطار ريل و محيط زندگي و رشد يك ماهي آب است در فقدان ريل و آب سخن گفتن از توسعه حمل و نقل با قطار و پرورش يك ماهي سخني گزاف است.


⌂ نظام اداري ما يك مجموعه به هم پيوسته است. تجزيه اين نظام به زير نظام هاي گسسته و بدون در نظر گرفتن ارتباط ارگانيك زيرمجموعه ها با يكديگر، موجب ايجاد اختلال اساسي در رشد هماهنگ و موزون نظام اداري است. نظام اداري متشكل از مجموعه شناسائي، جذب، احراز شايستگي، آموزش، انتصاب، ارتقا، جبران خدمات، ارزيابي و بازنشستگي است كه در يك پيوستگي عميق كاركردي قرار دارند و هريك از كاركردها از كاركرد هاي ديگر حمايت و پشتيباني مي كند. اين پيوستگي در مجموعه قوانين و مقررات جاري ما مورد غفلت اساسي قرار گرفته است. به عنوان مثال اگر بين نظام پرداخت و نظام ارزيابي ارتباط وثيق و موثري برقرار نباشد انتظار ارتقاي كارآيي نيروي انساني انتظار واقع بينانه اي نيست.


⌂ همين استدلال را مي توان به ديگر اهداف مهم تحول در نظام اداري از جمله در كاهش تصدي ها و انحصارات، رقابتي كردن فعاليت هاي خدماتي و اقتصادي دولت و تمركز زدائي از اداره امور و تقويت اختيارات مناطق و همچنين توسعه دولت الكترونيك هم بسط داد. روشهائي كه تاكنون مورد استفاده قرار گرفته است ما را به نتايج گذشته رهنمون مي شوند و براي دستيابي به نتائجي متفاوت نيازمند نگرشي كاملا متفاوت به اين اصلاحات هستيم. اهتمام به اين زمينه ها در همگرائي كامل دولت و مجلس ميسر خواهد بود.


Powered by Tetis PORTAL